Langste dag en kortste dag van het jaar
De langste dag van 2026 is zondag 21 juni 2026, de kortste dag is maandag 21 december 2026. Hier vind je de exacte tijden van de zonnewendes tot en met 2030, en hoe lang het op die dagen licht is in jouw plaats.
Langste dag (zomerzonnewende)
| Jaar | Datum | Zonnewende | Zon op | Zon onder | Daglengte |
|---|---|---|---|---|---|
| 2026 | zondag 21 juni 2026 | 10:25 | 05:20 | 22:04 | 16 u 44 min |
| 2027 | maandag 21 juni 2027 | 16:08 | 05:20 | 22:04 | 16 u 44 min |
| 2028 | dinsdag 20 juni 2028 | 22:03 | 05:20 | 22:04 | 16 u 44 min |
| 2029 | donderdag 21 juni 2029 | 03:48 | 05:20 | 22:04 | 16 u 44 min |
| 2030 | vrijdag 21 juni 2030 | 09:29 | 05:20 | 22:04 | 16 u 44 min |
Kortste dag (winterzonnewende)
| Jaar | Datum | Zonnewende | Zon op | Zon onder | Daglengte |
|---|---|---|---|---|---|
| 2026 | maandag 21 december 2026 | 21:48 | 08:46 | 16:30 | 7 u 45 min |
| 2027 | woensdag 22 december 2027 | 03:42 | 08:46 | 16:31 | 7 u 45 min |
| 2028 | donderdag 21 december 2028 | 09:21 | 08:46 | 16:31 | 7 u 45 min |
| 2029 | vrijdag 21 december 2029 | 15:12 | 08:46 | 16:31 | 7 u 45 min |
| 2030 | zaterdag 21 december 2030 | 21:10 | 08:46 | 16:30 | 7 u 45 min |
Tijden van zon op en onder voor het midden van Nederland (52° NB, 5° OL). Tijdstip van de zonnewende in Nederlandse tijd.
Verschil tussen noord en zuid
Hoe noordelijker je woont, hoe groter het verschil tussen zomer en winter. Op Schiermonnikoog is de langste dag ruim een half uur langer dan in Maastricht, maar is de kortste dag ook merkbaar korter.
| Plaats | Langste dag 2026 | Kortste dag 2026 |
|---|---|---|
| Schiermonnikoog | 17 u 02 min | 7 u 28 min |
| Groningen | 16 u 59 min | 7 u 31 min |
| Leeuwarden | 16 u 59 min | 7 u 32 min |
| Amsterdam | 16 u 48 min | 7 u 41 min |
| Utrecht | 16 u 45 min | 7 u 44 min |
| Rotterdam | 16 u 43 min | 7 u 45 min |
| Eindhoven | 16 u 38 min | 7 u 50 min |
| Maastricht | 16 u 31 min | 7 u 56 min |
Wat is een zonnewende?
De aardas staat 23,4 graden scheef ten opzichte van de baan van de aarde rond de zon. Rond 21 juni is het noordelijk halfrond maximaal naar de zon toe gekanteld: de zon staat op de middag het hoogst aan de hemel (in Nederland ongeveer 61 graden) en maakt de langste boog. Dat moment heet de zomerzonnewende of zomersolstitium. Rond 21 december is het noordelijk halfrond juist van de zon af gekanteld en staat de zon ’s middags maar zo’n 14 graden boven de horizon: de winterzonnewende.
Het woord ‘zonnewende’ verwijst naar het keerpunt: de zon lijkt enkele dagen stil te staan op haar hoogste of laagste punt en ‘keert’ daarna om. Het Latijnse solstitium betekent letterlijk ‘stilstand van de zon’.
Waarom is de vroegste zonsondergang niet op de kortste dag?
Dat lijkt tegenstrijdig, maar het klopt: in Nederland gaat de zon het vroegst onder rond 11 december, ruim een week vóór de kortste dag. De laatste zonsopkomst valt pas rond de jaarwisseling. Dat komt doordat de aarde in december het dichtst bij de zon staat en sneller in haar baan beweegt. Daardoor valt de ‘zonnemiddag’ (het moment dat de zon het hoogst staat) in december elke dag ongeveer een halve minuut later. De daglengte is rond 21 december het kortst, maar het hele blok daglicht schuift tegelijk naar later. Dit effect heet de tijdsvereffening.
Midzomer en midwinter
De zonnewendes worden al duizenden jaren gevierd. In Scandinavië is midzomer een groot feest, en ook in Nederland worden rond de langste dag midzomerfestivals en -wandelingen georganiseerd. Rond de kortste dag horen tradities als het midwinterhoornblazen in Twente en de Achterhoek, dat van de eerste adventszondag tot Driekoningen wordt gespeeld.
Veelgestelde vragen
Wanneer is de langste dag van 2026?
De langste dag van 2026 is zondag 21 juni 2026, met de zomerzonnewende om 10:25.
Wanneer is de kortste dag van 2026?
De kortste dag van 2026 is maandag 21 december 2026, met de winterzonnewende om 21:48.
Waarom valt de langste dag niet altijd op 21 juni?
Een jaar duurt ongeveer 365,24 dagen. Het moment van de zonnewende schuift daardoor elk jaar zo’n 6 uur op, en na een schrikkeljaar weer terug. Daardoor valt de langste dag op 20, 21 of (zelden) 22 juni.
Worden de dagen na 21 december meteen langer?
Ja, maar eerst vooral ’s avonds. De vroegste zonsondergang was al rond 11 december, terwijl de zon ’s ochtends tot begin januari steeds later opkomt. Daarom merk je in de ochtend pas halverwege januari dat het eerder licht wordt.